ارتباط بین قارچ ها و درختان
در دل هر جنگل سرسبز، پدیدهای شگفتانگیز و نامرئی در زیر خاک جریان دارد که حیات میلیونها گیاه و درخت را به هم پیوند میزند. این پدیده همان ارتباط بین قارچ ها و درختان است؛ ارتباطی ظریف، پیچیده و درعینحال قدرتمند که یکی از ستونهای پایداری اکوسیستمهای طبیعی جهان بهشمار میآید.
ارتباط بین قارچ ها و درختان یک نمونه شاخص از همزیستی برد-برد در طبیعت است. درختان از طریق فتوسنتز کربوهیدراتها و ترکیبات آلی تولید میکنند و بخشی از این مواد ارزشمند را در اختیار قارچها میگذارند. در عوض، قارچها با گستردن هیفهای خود در خاک، عناصر غذایی کمیاب مانند فسفر، نیتروژن و ریزمغذیها را از دورترین منافذ خاک استخراج کرده و در دسترس ریشههای درختان قرار میدهند. این ارتباط بین قارچها و درختان بهویژه در خاکهای فقیر، مناطق خشک و شرایط تنشزا نقش حیاتی در بقای درختان دارد.
ارتباط بین قارچ ها و درختان همچنین نقش مهمی در حفظ ساختار خاک، جلوگیری از فرسایش و افزایش ظرفیت جذب کربن ایفا میکند. شبکه هیفی قارچ ها ذرات خاک را بههم میچسبانند، منافذ خاک را باز نگه میدارند و شرایط مناسبی برای نفوذ آب فراهم میکنند. در نتیجه، ارتباط بین قارچ ها و درختان در مبارزه با تغییرات اقلیمی و مدیریت پایدار منابع طبیعی نقشی انکارناپذیر دارد.
فصل اول: قارچها و نقش آنها در اکوسیستم جنگل
قارچها که به عنوان یکی از بزرگترین و قدیمیترین موجودات زنده روی زمین شناخته میشوند، نقش کلیدی در چرخه مواد مغذی و تجزیه مواد آلی دارند. برخلاف گیاهان، قارچها فاقد کلروفیل هستند و نمیتوانند فتوسنتز کنند؛ در عوض، آنها مواد مغذی را از طریق تجزیه مواد آلی یا همزیستی با سایر موجودات به دست میآورند.
نقش قارچها در چرخه نیتروژن
۱. تجزیه پروتئینها و آزادسازی نیتروژن
قارچها با تجزیه بقایای گیاهی و جانوری (حاوی پروتئین)، نیتروژن را به شکل آمونیوم (NH₄⁺) آزاد میکنند که برای گیاهان قابل جذب است.
۲. تبدیل نیتروژن به فرمهای قابل استفاده
برخی قارچها (مانند قارچهای همزیست با گلسنگها) میتوانند نیتروژن اتمسفری (N₂) را تثبیت کنند و آن را به فرمهای مفید مانند نیترات (NO₃⁻) تبدیل نمایند.
۳. جلوگیری از هدررفت نیتروژن
- قارچهای میکوریزی با جذب سریع نیتروژن، از شستوشوی آن به آبهای زیرزمینی جلوگیری میکنند.
- این ویژگی در کشاورزی پایدار بسیار مهم است، زیرا از آلودگی آبها با نیترات جلوگیری میکند.
فصل دوم: همزیستی میکوریزی؛ ارتباط بین قارچ ها و درختان
۲-۱. تعریف همزیستی میکوریزی
همزیستی میکوریزی (Mycorrhizal Symbiosis) رابطهای متقابل بین قارچها و ریشه گیاهان است که در آن هر دو طرف سود میبرند. قارچها به جذب آب و مواد معدنی مانند فسفر و نیتروژن کمک میکنند، در حالی که گیاهان در مقابل، کربوهیدراتهای حاصل از فتوسنتز را در اختیار قارچها قرار میدهند.
۲-۲. انواع همزیستیهای میکوریزی
۱. اکتومیکوریزا (Ectomycorrhiza):
- این نوع همزیستی عمدتاً با درختان جنگلی مانند بلوط، کاج و راش دیده میشود.
- قارچها یک لایه خارجی به نام “مانتل“ دور ریشه تشکیل میدهند و شبکهای به نام “هارتیگ نت“ ایجاد میکنند.
- نمونههای معروف: قارچهای ماشروم مانند آمانیتا و بولتوس.
۲. اندومیکوریزا (Endomycorrhiza) یا آربوسکولار میکوریزا (AM):
- این نوع در بیشتر گیاهان گلدار، غلات و برخی درختان دیده میشود.
- قارچها مستقیماً وارد سلولهای ریشه میشوند و ساختارهایی به نام “آربوسکول“ تشکیل میدهند.
۲-۳. مزایای همزیستی میکوریزی برای درختان و قارچها
- برای درختان:
- افزایش جذب آب و مواد معدنی (بهویژه در خاکهای فقیر).
- مقاومت بیشتر در برابر بیماریها و تنشهای محیطی مانند خشکی.
- برای قارچها:
- دسترسی به کربوهیدراتها و مواد آلی تولیدشده توسط گیاه.
فصل سوم: شبکه میکوریزی؛ اینترنت جنگل!
۳-۱. کشف شبکه زیرزمینی ارتباطی
دانشمندان در تحقیقات خود متوجه شدهاند که قارچهای میکوریزی میتوانند یک “شبکه ارتباطی زیرزمینی“ بین درختان ایجاد کنند. این شبکه، که گاهی “Wood Wide Web” نامیده میشود، امکان انتقال مواد مغذی و حتی سیگنالهای شیمیایی بین درختان را فراهم میکند.
۳-۲. نحوه عملکرد شبکه میکوریزی
- انتقال مواد مغذی: درختان بزرگتر (مادر) میتوانند کربن و مواد مغذی را از طریق شبکه قارچی به نهالهای کوچکتر منتقل کنند.
- هشداردهی: وقتی یک درخت مورد حمله آفات قرار میگیرد، میتواند از طریق شبکه قارچی، سیگنالهای شیمیایی به درختان مجاور ارسال کند تا آنها نیز دفاع خود را افزایش دهند.
۳-۳. تحقیقات علمی در مورد شبکه میکوریزی
- مطالعه سوزان سیمارد (Suzanne Simard): این دانشمند کشف کرد که درختان صنوبر و سپیدار از طریق شبکه میکوریزی با یکدیگر ارتباط برقرار میکنند.
- تحقیقات جدید: امروزه ثابت شده که بیش از ۹۰٪ از گیاهان خشکی با قارچهای میکوریزی همزیستی دارند.
فصل چهارم: تأثیر شبکه قارچی بر اکوسیستم جنگل
افزایش سطح جذب آب و عناصر غذایی
بهبود مقاومت گیاهان در برابر تنشهای محیطی
اتصال درختان به یکدیگر
تبادل سیگنالهای هشدار
بهبود ساختار خاک جنگل
حفظ تنوع زیستی
تسهیل جوانهزنی و رشد نهالها
نقش در احیای جنگلهای تخریبشده
کاهش تأثیر تغییرات اقلیمی
تأثیر بر بهرهبرداری پایدار از جنگلها
قارچها و چرخهٔ نیتروژن: چگونه خاک جنگل را زنده نگه میدارند؟
کاهش تعداد قارچها در اثر تخریب جنگل یا تغییر رطوبت میتواند چرخهٔ نیتروژن را مختل کند و منجر به:
کاهش حاصلخیزی خاک
افزایش خروج نیتروژن از خاک
کاهش رشد درختان
کاهش جذب کربن توسط جنگلها
از این منظر، قارچها نهتنها برای چرخهٔ نیتروژن، بلکه برای تنظیم اقلیم جهانی نیز اهمیت دارند.
قارچهای عامل پوسیدگی: دشمن یا تجزیهکنندههای ضروری؟
جنگل تنها زمانی پایدار است که تعادل بین قارچهای تجزیهکننده و درختان سالم حفظ شود.
اگر قارچها زیاد شوند → درختان بیمار و ضعیف میشوند.
اگر قارچها کم شوند → چرخهٔ مواد غذایی کند و خاک فقیر میشود.
این تعادل ظریف نتیجهٔ میلیونها سال تکامل مشترک بین درختان و قارچهاست.
چگونه نوع درخت، نوع قارچ همزیست را تعیین میکند؟
همزیستی قارچ و درخت نتیجهٔ قرارگیری تصادفی دو موجود کنار هم نیست؛ بلکه حاصل:
سیگنالهای شیمیایی،
ساختار ریشه،
شرایط اکولوژیک،
و تاریخ تکاملی مشترک
است.
به این ترتیب، نوع درخت است که تعیین میکند کدام قارچ میتواند در نقش شریک همزیست وارد عمل شود و این انتخاب، پایداری و سلامت اکوسیستم جنگل را تضمین میکند.
نقش قارچها در انباشت کربن و مبارزه با تغییرات اقلیمی
با وجود اندازهٔ کوچک، قارچها تأثیری عظیم بر چرخهٔ کربن و تثبیت آن در زیستبوم دارند.
میتوان گفت جنگل بدون قارچ، توان ذخیرهٔ کربن خود را از دست میدهد؛ و بدون این ذخیرهسازی، کنترل تغییرات اقلیمی تقریباً غیرممکن میشود.
آیا قارچها میتوانند درختان را «هوشمندتر» کنند؟
اگرچه درختان ذهن یا مغز ندارند، اما با کمک شبکههای قارچی:
بهتر «اطلاعات» محیط را دریافت میکنند،
هماهنگتر واکنش نشان میدهند،
و شانس بقای بسیار بیشتری دارند.
به همین دلیل است که برخی پژوهشگران میگویند:
“قارچها در واقع هوشِ جنگل هستند.”
سوالات متداول
چگونه ارتباط بین قارچها و درختان به رشد بهتر جنگل کمک میکند؟
ارتباط بین قارچها و درختان، بهویژه از طریق شبکه میکوریزا، موجب تبادل مواد مغذی میشود. قارچها عناصر معدنی مانند فسفر و نیتروژن را از خاک جذب و به درختان منتقل میکنند و در مقابل، درختان کربوهیدراتهای حاصل از فتوسنتز خود را به قارچها میدهند. این همزیستی باعث رشد سالمتر درختان و افزایش تراکم جنگل میشود و به حفظ تعادل اکوسیستم کمک میکند.
اتصال درختان به یکدیگر از طریق شبکه میکوریزا چه مزایایی دارد؟
اتصال درختان به یکدیگر از طریق شبکه میکوریزا اجازه میدهد تا درختان پیر، جوان یا آسیبدیده، مواد مغذی و سیگنالهای شیمیایی را بین خود منتقل کنند. این شبکه زیرزمینی نه تنها منابع غذایی را بهینه توزیع میکند، بلکه درختان را در برابر بیماریها و کمآبی محافظت میکند و به نوعی یک جامعه همبسته و پشتیبان ایجاد میکند
نقش ذخیره کربن در خاک در سلامت جنگل چیست؟
ذخیره کربن در خاک یکی از نتایج مهم ارتباط بین قارچها و درختان است. قارچها با تجزیه مواد آلی و کمک به تثبیت کربن، باعث میشوند کربن در خاک باقی بماند و از انتشار بیش از حد دیاکسیدکربن به اتمسفر جلوگیری شود. این فرآیند نه تنها به کاهش تغییرات اقلیمی کمک میکند، بلکه خاک را مغذی و حاصلخیز نگه میدارد.
شبکه میکوریزا چگونه به درختان اجازه میدهد با یکدیگر ارتباط برقرار کنند؟
شبکه میکوریزا یک ساختار زیرزمینی پیچیده از ریشههای قارچها است که درختان را به یکدیگر متصل میکند. از طریق این شبکه، درختان میتوانند آب، مواد مغذی و حتی سیگنالهای دفاعی را با یکدیگر به اشتراک بگذارند. این اتصال باعث تقویت مقاومت جمعی جنگل در برابر تنشهای محیطی و بیماریها میشود و تعاملات اجتماعی درختان را ممکن میسازد.
ارتباط بین قارچها و درختان چگونه به ذخیره کربن در خاک کمک میکند؟
قارچها با تجزیه مواد آلی و انتقال کربوهیدراتهای حاصل از فتوسنتز درختان، نقش مهمی در ذخیره کربن در خاک ایفا میکنند. این کربن تثبیت شده نه تنها خاک را غنی و حاصلخیز میکند، بلکه میزان دیاکسیدکربن موجود در هوا را کاهش میدهد. بنابراین ارتباط بین قارچها و درختان یک راهکار طبیعی برای مقابله با تغییرات اقلیمی است.
اتصال درختان به یکدیگر چه تأثیری بر تنوع زیستی جنگل دارد؟
اتصال درختان به یکدیگر از طریق شبکه میکوریزا باعث میشود منابع غذایی بین درختان به طور بهینه توزیع شود. این پشتیبانی زیرزمینی به درختان جوان اجازه میدهد تا بهتر رشد کنند و فرصت بیشتری برای رقابت سالم با دیگر گونهها داشته باشند. نتیجه این فرآیند، افزایش تنوع زیستی و پایداری اکوسیستم جنگل است.
شبکه میکوریزا چگونه به مقابله با خشکی و کمآبی کمک میکند؟
شبکه میکوریزا با افزایش سطح ریشههای فعال در خاک، ظرفیت جذب آب را بالا میبرد. این شبکه به درختان اجازه میدهد حتی در شرایط کمآبی، مواد مغذی و آب را با یکدیگر به اشتراک بگذارند و تنشهای محیطی را کاهش دهند. به این ترتیب جنگلها در مقابل خشکی مقاومتر میشوند و بقای گونهها تضمین میشود.
نقش قارچها در اتصال درختان به یکدیگر چیست؟
قارچها با ایجاد هیفهای زیرزمینی، شبکهای متصل از ریشهها ایجاد میکنند که درختان را به هم متصل میکند. این اتصال نه تنها انتقال مواد مغذی و آب را ممکن میسازد، بلکه به درختان اجازه میدهد سیگنالهای هشداردهنده مانند حمله آفات یا بیماریها را منتقل کنند. به این ترتیب، قارچها نقش واسطهای حیاتی در سلامت و هماهنگی جنگل ایفا میکنند.
ذخیره کربن در خاک چگونه با شبکه میکوریزا مرتبط است؟
شبکه میکوریزا با تثبیت مواد آلی و انتقال کربوهیدراتها از درختان به خاک، به ذخیره کربن کمک میکند. این فرآیند باعث میشود کربن به جای آزاد شدن در هوا، در خاک باقی بماند و اکوسیستم جنگل از لحاظ تغذیهای و زیستمحیطی پایدارتر شود. بنابراین شبکه میکوریزا نه تنها یک اتصال زیرزمینی است، بلکه نقش کلیدی در چرخه کربن جنگل دارد.
چگونه ارتباط بین قارچها و درختان باعث افزایش سلامت جنگل میشود؟
ارتباط بین قارچها و درختان موجب تقویت ریشهها، افزایش جذب مواد مغذی و مقاومت در برابر بیماریها میشود. این همزیستی به جنگل اجازه میدهد تا منابع خود را بهینه استفاده کند، رشد درختان جوان تضمین شود و ذخیره کربن در خاک افزایش یابد. در نهایت، جنگل سالمتر، مقاومتر و پایدارتری شکل میگیرد که اکوسیستم را برای نسلهای آینده حفظ میکند.
شبکه میکوریزا چگونه ارتباط بین قارچها و درختان را تقویت میکند؟
شبکه میکوریزا با ایجاد یک سیستم زیرزمینی گسترده، مسیرهای تبادل مواد مغذی و آب را بین درختان و قارچها فراهم میکند. این شبکه باعث میشود که درختان جوان از منابع درختان بالغ بهرهمند شوند و قارچها نیز کربوهیدراتهای لازم برای رشد خود را دریافت کنند. در نتیجه، ارتباط بین قارچها و درختان به شکلی هماهنگ و پایدار تقویت میشود.
اتصال درختان به یکدیگر چه تاثیری بر مقابله با آفات دارد؟
اتصال درختان به یکدیگر از طریق شبکه میکوریزا به انتقال سیگنالهای هشداردهنده کمک میکند. وقتی یک درخت مورد حمله آفات قرار میگیرد، مواد شیمیایی هشداردهنده از طریق شبکه به دیگر درختان منتقل میشود و دفاع آنها فعال میشود. این پدیده باعث میشود جنگل به صورت یک واحد هماهنگ در برابر تهدیدها عمل کند و سلامت اکوسیستم حفظ شود.
ذخیره کربن در خاک چه نقش مهمی در تغییرات اقلیمی دارد؟
ذخیره کربن در خاک، که توسط ارتباط بین قارچها و درختان و شبکه میکوریزا افزایش مییابد، از انتشار بیش از حد دیاکسیدکربن جلوگیری میکند. این فرآیند به کاهش اثر گلخانهای و کند کردن روند تغییرات اقلیمی کمک میکند. همچنین خاک غنی از کربن، محیطی مناسب برای رشد گیاهان و درختان فراهم میکند.
چگونه شبکه میکوریزا در شرایط کمآبی به بقای جنگل کمک میکند؟
شبکه میکوریزا با افزایش سطح تماس ریشهها با خاک، توانایی جذب آب را بالا میبرد. این شبکه اجازه میدهد درختان منابع آب و مواد مغذی را به صورت مشترک مصرف کنند و تنشهای ناشی از خشکی کاهش یابد. بنابراین حتی در فصلهای خشک، جنگل میتواند اکوسیستم پایدار خود را حفظ کند.
نقش ارتباط بین قارچها و درختان در پایداری جنگل چیست؟
ارتباط بین قارچها و درختان باعث میشود منابع خاک بهینه استفاده شوند و درختان جوان شانس بیشتری برای رشد داشته باشند. قارچها با انتقال مواد مغذی و کربوهیدراتها، سلامت درختان را تضمین میکنند و ذخیره کربن در خاک افزایش مییابد. این همزیستی طولانیمدت پایداری جنگل و تنوع زیستی آن را تضمین میکند.
چگونه اتصال درختان به یکدیگر باعث افزایش مقاومت در برابر بیماریها میشود؟
اتصال درختان به یکدیگر از طریق شبکه میکوریزا، مسیرهای تبادل سیگنالهای دفاعی را فراهم میکند. وقتی یک درخت به بیماری آلوده میشود، سیگنالهای هشدار به دیگر درختان منتقل میشوند و دفاع آنها فعال میشود. این تعامل باعث کاهش انتشار بیماری و تقویت مقاومت جمعی جنگل میشود.
ذخیره کربن در خاک چگونه به رشد درختان کمک میکند؟
ذخیره کربن در خاک باعث افزایش مواد آلی و حاصلخیزی خاک میشود. این مواد مغذی توسط ریشهها و شبکه میکوریزا جذب میشوند و رشد درختان تسهیل میشود. به این ترتیب، جنگل نه تنها به لحاظ زیستمحیطی پایدار است، بلکه از لحاظ تغذیهای نیز شرایط مناسبی برای درختان فراهم میکند.
شبکه میکوریزا چگونه ارتباط بین گونههای مختلف درختان را تسهیل میکند؟
شبکه میکوریزا، حتی بین گونههای مختلف درختان نیز اتصال ایجاد میکند. این شبکه اجازه میدهد مواد مغذی، آب و سیگنالهای هشداردهنده بین گونهها منتقل شود و درختان مختلف بتوانند از مزایای همزیستی بهرهمند شوند. نتیجه این تعامل، یک جامعه متنوع و مقاوم از درختان است که توانایی بقا در شرایط مختلف محیطی را دارد.
ارتباط بین قارچها و درختان چه تاثیری بر چرخه مواد مغذی دارد؟
ارتباط بین قارچها و درختان موجب میشود مواد مغذی خاک به صورت بهینه بازیابی و توزیع شوند. قارچها مواد معدنی و آب را به درختان منتقل میکنند و درختان کربوهیدراتها را به قارچها میدهند. این تبادل موجب پایداری چرخه مواد مغذی و سلامت بلندمدت جنگل میشود.
چگونه اتصال درختان به یکدیگر از طریق شبکه میکوریزا، جنگل را در برابر تغییرات محیطی مقاوم میکند؟
اتصال درختان به یکدیگر باعث میشود منابع آب و مواد مغذی به شکل بهینه بین درختان توزیع شود و تنشهای محیطی مانند خشکی یا کمبود مواد معدنی کاهش یابد. شبکه میکوریزا این اتصال را ممکن میسازد و به جنگل کمک میکند تا در مواجهه با شرایط سخت محیطی، مقاومت خود را حفظ کند.
| موضوع | توضیحات( ارتباط بین قارچ ها و درختان ) |
|---|---|
| تعریف ارتباط | ارتباط قارچها و گیاهان (میکوریزا) نوعی همزیستی است که در آن قارچها به ریشه گیاهان متصل میشوند و به تبادل مواد غذایی کمک میکنند. |
| نوع ارتباط | همزیستی (اکثراً مفید)، اما بعضی قارچها انگل یا بیماریزا هستند. |
| ساختار اصلی | شبکه هیفهای قارچ که به ریشه گیاه نفوذ کرده یا دور آن پوشش میسازد. |
| مزیت برای گیاه | افزایش سطح جذب ریشه، بهبود دسترسی به آب و عناصر غذایی مانند فسفر و نیتروژن، مقاومت بیشتر در برابر خشکی و بیماریها. |
| مزیت برای قارچ | دریافت قندها و ترکیبات آلی که گیاه از طریق فتوسنتز تولید میکند. |
| انواع میکوریزا | اکتومیکوریزا (روی سطح ریشه)، اندومیکوریزا (داخل سلولهای ریشه). |
| مثالهای معروف | دنبلان (تریفل) با بلوط و فندق – قارچ چانترل با کاج – قارچ بوقلمونی با درختان راش. |
| تأثیر در اکوسیستم | حفظ سلامت جنگلها، افزایش تنوع زیستی، کمک به احیای خاکهای فقیر، اتصال درختان بههم (Wood Wide Web). |
| تأثیر در خاک | بهبود تهویه و ساختار خاک، جلوگیری از فرسایش، تجزیه بقایای آلی. |
| ارتباط بین درختان | انتقال مواد غذایی، سیگنالهای هشدار، کمک به بذرهای جدید برای جوانهزنی بهتر. |
| نقش در احیای جنگل | تقویت بقا و رشد نهالهای تازه کاشتهشده، تثبیت خاک. |
| خطرات احتمالی | قطع درختان، آلودگی خاک یا استفاده از قارچکشها میتواند شبکه میکوریزایی را نابود کند. |
| کاربرد در کشاورزی | استفاده از کودها و مایه تلقیحهای میکوریزایی برای افزایش بازدهی محصولات باغی و زراعی. |
| مهمترین نیاز | خاک سالم و ارگانیک با کمترین دستکاری و بدون مواد شیمیایی مضر. |
| نحوه تکثیر | از طریق اسپور قارچ در خاک یا اضافهکردن تلقیح آماده به خاک. |
| نقش در پالایش خاک | برخی قارچها فلزات سنگین و آلایندهها را جذب کرده و خاک را تصفیه میکنند. |
| تأثیر بر بیماریها | قارچهای مفید میتوانند با قارچهای بیماریزا رقابت کرده و از ریشه گیاه محافظت کنند. |
| رابطه با گیاهان آپارتمانی | برخی گیاهان زینتی هم میتوانند از قارچهای میکوریزایی بهرهمند شوند. |
| محدودیتها | برخی خاکهای بسیار فشرده یا ضدعفونیشده فاقد جمعیت قارچهای مفید هستند. |
| نکته کلیدی | بدون قارچهای مفید، بسیاری از گیاهان توانایی رقابت و بقا در طبیعت را از دست میدهند. |
قارچ هایی که در باغچه می رویند
1. قارچهای چتری کوچک (mushrooms)
معمولترین نوع؛ شبیه قارچخوراکی اما معمولاً غیرخوراکی.
2. قارچهای توپمانند (puffballs)
گلولههای سفید که هنگام فشار دادن گرد اسپور آزاد میکنند.
3. قارچهای چوبپوس (wood rot fungi)
روی کندههای دفنشده یا ریشههای پوسیده ظاهر میشوند.
4. قارچهای قیفی یا مرجانی
رنگهای زرد، نارنجی یا سفید؛ اغلب زیان ندارند ولی خوراکی نیستند.
علائم رایج قارچ درختان
1. رشد قارچ روی تنه یا ریشه (قارچهای چتری یا صفحهای)
2. پوسیدگی چوب
3. زرد شدن و ریزش غیرطبیعی برگها
4. خشک شدن شاخهها (شاخخشکی)
5. ترک یا شکاف در تنه
6. سیاه شدن یا قهوهای شدن ریشهها
7. لکههای سفید، خاکستری یا سیاه روی برگ و شاخه
چه زمانی بیماری قارچی خطرناک است؟
اگر قارچ روی تنه یا اطراف ریشه ظاهر شود، معمولاً نشانهی پوسیدگی جدی است و ممکن است عمر درخت رو به پایان باشد.
اما قارچهای روی برگ یا شاخه معمولاً قابل درمان هستند.
تاریخ : ۱۴۰۴/۱۰/۰۷
منبع: سایت بلرتو
قارچ ها پس زیر زمینم دارن کارایی میکنن
سلام دوست بلرتویی
بله بله
سلام
واقعا اینترنت جنگل صفت قشنگی بود
فرمانروایان آینده
سلام وست بلرتویی
ممنون از نگاهتون
اینترنت جنگل
عالی بود
ممنون از شما دوست بلرتویی
بسیار عالی بودن مطالب
ممنون دوست عزیز بلرتویی
سلام
ممنون بابت مقاله خوبتون
سلام دوست عزیز بلرتویی
ممنون از دیدگاهتون
چقدر زیباست فهمیدن این رابطه ها و درک اونها
سلام دوست عزیز بلرتویی
ممنون از نظراتتون
ممنون بابت مطالب خوب و مفیدتون
سلام دوست عزیز بلرتویی
ممنون از نگاهتون